ارومیه - خبرنگار جام‌جم: دریاچه ارومیه همین روزها حال و روز خوبی ندارد. آب این دریاچه مدام عقب‌تر می‌رود و تنها چیزی که از آن باقی می‌ماند، نمک‌زار و کوه‌های نمکی است.

کم شدن آب دریاچه ارومیه در سالیان اخیر آن‌قدر شدت یافته است که شوری آن از حد اشباع گذشته و برخی از کارشناسان از هم‌اکنون این دریاچه را یک دریاچه مرده می‌دانند. کمبود آب دریاچه ارومیه دلایل مختلفی دارد.

یک کارشناس محیط‌زیست با اعلام این خبر به مهر گفت: شرایط اقلیمی و آب و هوایی در دریاچه ارومیه به مدد عوامل انسان ساخت مثل جاده‌سازی، استفاده ناصحیح از آب و ندادن حق‌آبه دریاچه، توسعه سدها و باغ‌های سیب در مسیر رودخانه‌های منتهی به این دریاچه، اکوسیستم و حیات طبیعی آن را بشدت تهدید می‌کند و عملا آن را در آستانه نابودی قرار داده است.

محمدرضا مسعود راه میان گذر دریاچه ارومیه که نزدیک به یک کیلومتر است را باعث اختلال در چرخش آب و رسوب‌گذاری دریاچه دانست و تاکید کرد: این اختلال اثرات زیست‌محیطی مخربی دارد که در آینده شدت آن بیشتر خواهد بود. این اختلال در چرخه آب دریاچه می‌تواند باعث بروز تغییرات فیزیکی و شیمیایی در 2 سمت دریاچه شود.

این کارشناس پروسه جمع‌آوری آب و ذخیره آن را 2 بخش مهم در مدیریت منابع آب کشور ارزیابی و اظهار کرد: در ایران، بخش جمع‌آوری و ساخت سدها بخوبی انجام شده، بدون این که به بخش دوم آن که همان مصرف آب است، فکری شده باشد.

با این حال مدیرکل طرح ملی تالاب‌های کشور از موافقت وزارت نیرو و سازمان محیط‌زیست برای تامین 3 میلیارد مکعبی آب مورد نیاز دریاچه ارومیه خبر داد و گفت: حق‌آبه این دریاچه که در سند مدیریت لحاظ شده، سالانه حدود 3 تا 1/3 میلیارد مکعب است تا این دریاچه بتواند تراز آبی مناسب و مورد قبول محیط‌زیست را داشته باشد.

نظری‌دوست به فرایند 6 ماهه این طرح اشاره کرد و افزود: هم در ستادهای استانی و هم مرکز بر سر تامین این میزان آب توافق شده است؛ اما چون در دوره 10 ساله خشکسالی هستیم، تراز آب دریاچه بسیار پایین آمده است و جبران این اتفاق طولانی‌مدت خواهد بود و نمی‌توان یکجا این کمبود را جبران کرد.

به گزارش مهر، محمد باقر داریانی ظهر چهارشنبه در سومین جلسه شورای فنی استان که در سالن اجتماعات دانشکده پزشکی برگزار شد به بحران خشکی دریاچه ارومیه اشاره کرد و بیان داشت: سطح آب دریاچه ارومیه نسبت به سال گذشته یک متر پایینتر است و بارندگیهای استان از مهر سال گذشته تنها توانسته 20 سانتی متر سطح آب دریاچه را افزایش دهد.

وی خاطرنشان کرد: اما این امید وجود دارد که با ادامه یافتن بارندگیها این وضعیت بهبود یابد.

این مقام مسئول به بارندگیهای چند روز اخیر در استان اشاره کرد و بیان داشت: با توجه به افزایش 35.7 درصدی بارشهای خوب چند روز گذشته نسبت به سال قبل متاسفانه به دلیل خشکسالی پارسال، ذخایر آبی پشت سدها و سفرهای زیرزمینی استان در شرایط مطلوبی نیست و باید با اصلاح الگوی مصرف، میزان بهره وری در حوزه آب را افزایش دهیم.

به گزارش واحد مرکزی خبر، مدیرکل محیط زیست آذربایجان غربى درجمع خبرنگاران گفت: تراز آب دریاچـه ارومیه از سطح دریاهاى آزاد هم اکنون هزار و 271 متر و 67 سانتى متر است .

کلانترى افزود: غلظت املاح در آب دریاچه ارومیه هم از 235 گرم در لیتر در پارسال به 360 گرم در لیتر رسیده است.

وى خشکسالى هاى اخیر را از مهمترین دلایل کاهش تراز آب دریاچه ارومیه بیان کرد و افزود : براى رسیدن به تراز اکولوژیکى ، سطح آب دریاچه باید دو و نیم متر بـالا بیاید .

وى بااشاره به اینکه روزانه 2هزارو500 تن پسماند شهرى و روستایى در آذربایجان غربى تولید مى شود گفت : 25 درصد از این میزان به صورت بهداشتى دفن و بقیه در طبیعت رها مى شود.

مدیر کل محیط زیست آذربایجان غربى افزود : امسال بـراى سنـجش آلودگى هوا 3 ایستگاه در شهرستانهاى بوکان – خوى و ارومیه راه اندازى خواهند شد.

نادر دوستی مدیر روابط عمومی سازمان همیاری شهرداری‌های آذربایجان غربی گفت: پس از 37 روز وقفه در جابجایی مسافر و خودرو در دریاچه ارومیه، باتلاش‌های مرکز توسعه گردشگری سازمان همیاری شهرداری‌های استان امکان فعالیت دوباره این شناورها و ارائه خدمات به مسافران فراهم شد.

وی افزود: به خاطر کاهش سطح آب دریاچه ارومیه و برخورد شناورها با صخره‌های نمکی کف دریاچه فعالیت شناورهای یدک‌کش و حمل مسافر متوقف شده بود که با انجام عملیات لایروبی کف دریاچه فعالیت دوباره یدک‌کش‌ها آغاز شد.

روزانه 4 هزار و 500 خودرو از طریق 5 شناور فعال در دریاچه ارومیه بین ارومیه و تبریز جابجا می‌شوند.

ارومیه ــ خبرنگار جام‌جم

 بیوک رئیسی، مدیر کل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی افزود: سند راهبردی با برنامه‌ریزی مدیریت جامع دریاچه ارومیه پس از 15 سال پیگیری 27 مهر ماه به امضای مسوولان آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و کردستان می‌رسد، لذا به دنبال امضای این طرح در صدد برقراری یک نظام مدیریت اکوسیستمی ‌برای دریاچه ارومیه و تالاب‌های اقماری آن مدیریت پیوسته و واحد بر دریاچه هستیم.

وی افزود : با زیر ساخت‌هایی که به دریاچه ارومیه آسیب جدی وارد کند، برخورد خواهیم کرد.

رئیسی، درباره میزان خسارت وارده به استان در صورت خشک شدن دریاچه ارومیه گفت: در تقسیمات سیاسی کشور61 درصد از حوضه دریاچه ارومیه متعلق به استان ماست، لذا در صورت خشک شدن آب دریاچه به دلیل شیب و جهت باد که به سمت آذربایجان شرقی است راهکار 61 درصد خسارت به ما وارد می‌شود.

وی اظهار کرد: با توجه به این که یکی از محصولات این دریاچه، نمک است اگر آسیبی به دریاچه وارد شود گرد و غبار نمک هوای استان را می‌آلاید و مردم را با مشکل مواجه می‌کند.

سوابق مطالعاتی طرح نشان می‌دهد یکی از راه کارهای مبارزه با خشک شدن دریاچه تامین منابع آبی است و وزارت نیرو هم ملزم به تامین آب از منابعی چون سدها، رودخانه‌ها و دریاچه‌های دیگر است.

دریاچه ارومیه یکی از ذخیره‌گاه‌های زیست کره است و با دیگر تالاب‌های کشور متفاوت است و خشک شدن آن یک فاجعه ملی محسوب می‌شود  و نباید به این مساله به صورت منطقه‌ای توجه کنیم.

67 درصد از سهم عوامل موثر در خشک شدن دریاچه ارومیه به عوامل اقلیمی ‌و نزولات جوی مربوط می‌شود 30 درصد بقیه به بخش‌های کشاورزی (25 درصد) سدها و سایر موارد مربوط است.

تبریز ــ خبرنگار جام‌جم

 این دریاچه به همراه جزایر درونی آن از سوی سازمان یونسکو به عنوان ذخیره‌گاه طبیعی به ثبت جهانی رسیده است که متاسفانه روند نزولی سطح آب این دریاچه در سال‌های اخیر کارشناسان و دوستداران محیط زیست را نگران کرده و هشدار کارشناسان را در رابطه با وضعیت این زیست‌بوم ارزشمند آذربایجان‌غربی درپی داشته است.

به گزارش ایسنا، کاهش 6 متری عمق آب و قرار گرفتن سطح آب 2 متر پایین‌تر از تراز اکولوژیک دریاچه، شوره‌زار شدن سطح وسیعی از دریاچه، پیوستن جزایر 9 گانه به خشکی که زیست و زادآوری موجودات زنده بویژه پرندگان را با تهدید مواجه کرده و کاهش تعداد آرتمیا به عنوان تنها موجود آبزی پارک ملی دریاچه ارومیه در پی افزایش شوری آب زنگ خطر نابودی این دریاچه را به عنوان یک ثروت طبیعی برای کشور و استان آذربایجان‌غربی برای مسؤولان و کارشناسان امر به صدا درآورده است.

دکتر شاهرخ حکیم‌خانی، عضو هیأت علمی دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه در این خصوص به ایسنا گفت: حوضه آبریز دریاچه ارومیه با مساحتی نزدیک به 52 هزار کیلومتر مربع بین استانهای آذربایجان‌غربی و آذربایجان‌شرقی قرار گرفته که 85 درصد سهم آب ورودی به دریاچه در این حوضه آبریز از رودخانه‌های آذربایجان‌غربی تامین می‌شود.

وی کاهش عمق آب دریاچه ارومیه را متاثر از دو عامل اقلیمی و انسانی عنوان کرد و گفت: کاهش قابل ملاحظه میزان بارندگی در سال‌های اخیر و وابستگی مستقیم بارش با حجم روان آب ورودی به دریاچه، نقش تاثیرگذاری در پایین رفتن سطح آب دریاچه داشته است.

وی افزایش دما و تبخیر سطح دریاچه را یکی دیگر از عوامل اقلیمی تاثیرگذار در این مسأله عنوان و اظهار کرد: افزایش دما و تبخیر در حوضه آبخیز دریاچه ارومیه می‌تواند از پدیده گرم شدن کره زمین درسال‌های اخیر متاثر باشد که البته این امر نیاز به تحقیق و مطالعه دارد.

این عضو هیأت علمی دانشگاه ارومیه در ادامه بیان کرد: احداث سد و توسعه بی‌رویه کشاورزی در بالادست حوضه آبخیز دریاچه ارومیه یکی از عوامل انسانی است که در حال حاضر نزدیک به40 سد و بند احداث و یا در دست اجراست که حجم قابل توجهی از آبهای برداشتی به مصرف کشاورزی می‌رسد و این در صورتی است که حداکثر راندمان آبیاری کشاورزی 34 درصد است و این یعنی 66 درصد آب برداشتی از رودخانه‌ها و چاه‌ها که به مصرف بخش کشاورزی می‌رسد هدر رفته و تبخیر می‌شود.

حکیم‌خانی با اشاره به غیرقابل کنترل بودن عوامل اقلیمی گفت: باید طرح و برنامه‌هایی برای عدم احداث سدهای جدید، مدیریت صحیح آب و رهاسازی بخشی از آب پشت سدها به عنوان حقآبه محیط زیست تهیه و اجرا شود.

وی اصلاح شیوه‌های آبیاری به منظور برداشت بهینه از منابع آبی و تغییر الگوی کشت را به عنوان راهکارهایی که در درازمدت می‌تواند در کاهش سرعت پایین رفتن عمق آب دریاچه دریاچه موثر باشد پیشنهاد و اظهار کرد: بهره‌برداری بی‌رویه از مراتع حوزه آبخیز دریاچه ارومیه که سبب کاهش درصد پوشش گیاهی، افزایش تعداد و شدت سیل، فرسایش خاک و افزایش اثرات خشکسالی می‌شود از دیگر معضلات حوضه آبخیز دریاچه ارومیه است که سبب از دست رفتن منابع آبی می‌شود که باید با اجرای اصولی طرح‌های آبخیزداری جهت حفظ و اصلاح منابع آین حوضه آبخیز اقدام کرد.

حفر هزاران حلقه چاه عمیق و نیمه‌عمیق جهت تامین آب مورد نیاز کشاورزی در اطراف دریاچه ارومیه عامل تخلیه منابع آب زیرزمینی اطراف دریاچه ارومیه است

دکتر ناصر آق، رییس پژوهشکده آرتمیا و جانوران آبزی دانشگاه ارومیه نیز به ایسنا گفت: دریاچه ارومیه در حال حاضر شرایط بحرانی را طی می‌کند که بخش عمده‌ای از این امر نیز طبیعی است و کاهش نزولات جوی منجر به کاهش آب دریاچه شده است و حفر چاه‌ها نیز سبب شده تا بارندگی‌ها جایگزین منابع آبهای زیرزمینی شود و حجم روان‌آب ورودی به دریاچه کاهش یابد.

وی افزود: مهمترین عامل انسانی موثر در کاهش عمق آب دریاچه ارومیه استفاده بی‌رویه و غیراصولی آبیاری کشاورزی از منابع آبی است که سالانه بخش عمده‌ای از منابع آب حوضه آبریز دریاچه ارومیه را هدر می‌دهد.

وی گفت: پژوهشکده آرتمیا هشدارهای لازم را در رابطه با وضعیت بحرانی و رو به نابودی دریاچه ارومیه را به مسؤولان داده که اگر سریعا راهکارهای مناسب برای رفع این بحران عملی نشود تبعات آن منجر به یک فاجعه زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی خواهد شد.

وی با اشاره به تبعات خشک شدن دریاچه ارومیه گفت: تغییر کلی در آب و هوا، تحت‌الشعاع قرار گرفتن تنوع‌زیستی، پیشروی نمک به سوی مزارع کشاورزی که سبب ایجاد شوره زارهای وسیع شده و در وهله اول کشاورزی منطقه را تحت تاثیر قرار می‌دهد و در ادامه مردم ساکن روستاهای اطراف دریاچه مجبور به مهاجرت خواهند بود که همین امر معضل بیکاری را دامن می‌زند.

آق اظهار کرد: دریاچه ارومیه زیستگاه یک گونه منحصر به فرد از آرتمیا و دومین زیستگاه بزرگ آرتمیا در جهان است که تا سال 76 تولید آرتمیا در دریاچه بسیار بالا و سالانه ارزشی معادل 10 میلیارد دلار داشت که از سال 77 با آغاز بحران خشکسالی تولید این این آبزی سخت پوست سال به سال کمتر شد و هم‌اکنون نسبت به بهترین زمان نزدیک به 100 برابر تعداد آرتمیا در دریاچه ارومیه کاهش یافته است که ادامه شرایط بحرانی دریاچه می‌تواند آرتمیا را همراه با خود دریاچه ازبین ببرد.

وی برنجات دریاچه ارومیه در حداقل زمان تاکید و تصریح کرد: در این راستا اول و دوم دی ماه سال جاری همایش بین‌المللی بررسی بحران و احیای دریاچه ارومیه توسط دانشگاه ارومیه و با همکاری سازمان محیط زیست در ارومیه برگزار می‌شود که از متخصصین کشورهای اروپایی، امریکایی و آسیایی جهت همکفری و کمک در یافتن راهکار علمی دعوت خواهد.

مهندس حمید رعناقد، معاون محیط طبیعی سازمان محیط زیست آذربایجان غربی نیز در این خصوص گفت: حداکثر تراز آبی دریاچه ارومیه در سال 74 یکهزار و 278 متر بود که متاسفانه از سال 76 که پدیده خشکسالی سطح استان را فراگرفت و پارک ملی دریاچه ارومیه نیز از این موضوع متاثر شده و بسیاری از ویژگی‌های خود را از دست داده است.

وی گفت: مقایسه میزان حداکثر و حداقل تراز آب نشان می دهد که پارک ملی دریاچه ارومیه با افت ارتفاعی به میزان 6 متر روبه رو شده و وسعت زیادی از سطح آبی دریاچه ارومیه به شوره زار تبدیل شده است.

وی اظهار داشت: پارک ملی دریاچه ارومیه با تمام زیبایی‌های خود به یک بحران زیست‌محیطی تبدیل شده که در صورت ادامه این روند، دریاچه ارومیه بحرانی جدی برای ساکنین و کشاورزی منطقه خواهد بود.

رعناقد وجود پرندگانی همچون فلامینگو و پلیکان سفید را یکی از ویژگی های تنوع زیستی در دریاچه ارومیه عنوان و اضافه کرد: این پرندگان در جزایر 9 گانه پارک ملی دریاچه ارومیه جوجه‌آوری دارند و با توجه به روند خشکسالی در 10 سال اخیر و تغییرات اکولوژیک در سطح جزایر 9گانه که از طریق خشک شدن اطراف جزایر و به هم پیوستن آنها صورت گرفته تعداد جمعیت تخمگذار این پرندگان بسیار کاهش یافته و این امر نشان دهنده تاثیر معنی‌دار خشکسالی بر پرندگان ساکن پارک ملی دریاچه ارومیه است.

مهندس محمدباقر داریانی، معاون عمرانی استاندار آذربایجان غربی نیز به ایسنا گفت: در سالهای اخیر به علت کاهش بارندگی ها سطح آب دریاچه ارومیه کاهش یافته و پهنه های وسیعی از شوره‌زار ایجاد شده که این شوره‌زارها در معرض فرسایش قرار دارند و امروز این دریاچه با مشکلات عدیده‌ای مواجه است.

وی گفت: حدقل تراز اکولوژیکی دریاچه ارومیه یکهزار و 274 متر است که در حال حاضر تراز دریاچه در سطح یکهزار و 272 متر قرار دارد و 2 متر کمتر از حداقل تراز اکولوژیک است.

وی اظهار داشت: با توجه به سطح دریاچه که حدود 5 هزار کیلومتر مربع است، هر متر عمق دریاچه دارای حجم آب نزدیک به 5 میلیارد متر مکعب می‌باشد که برای تامین حداقل نیاز اکولوژیک دریاچه 10 میلیارد متر مکعب آب نیاز است.

داریانی میزان متوسط جریان ورودی به دریاچه ارومیه را سالانه 5 میلیارد و 300 میلیون متر مکعب عنوان و اظهار کرد: میزان تبخیر سطحی دریاچه سالانه 5 میلیارد مترمکعب است.

وی اظهار داشت: میزان آب مصرفی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه 4 میلیارد و 700 میلیون متر مکعب است که 94 درصد آن در بخش کشاورزی مصرف می‌شود.

داریانی اظهار داشت: برای حل این مشکل نیاز به برنامه‌های متنوع، جامع و فراگیری داریم تا با یک رویکرد مشارکتی مدیریت پایدار منابع آب و کاربری اراضی کشاورزی تامین شود.

وی گفت: با توجه به نقش 33 درصدی عوامل انسانی و توسعه‌ای در کاهش میزان آب دریاچه ارومیه فقط در این حد می‌توان برای بهبود وضعیت دریاچه اقدام کرد و تاثیرگذار بود.

داریانی اضافه کرد: بالا بردن راندمان آبیاری، تغییر الگوی کشت و گرایش به سمت گونه‌های با نیاز آبی محدود، تغییر و اصلاح مدیریت بهره‌برداری از منابع آب که با احداث شبکه‌های آبیاری مدرن و تحت فشار می‌تواند برای استفاده بهینه از منابع آب حوضه آبریز دریاچه ارومیه پاسخگو باشد.

سند مدیریت جامع دریاچه ارومیه تدوین شد

دکتر قریشی، هماهنگ‌کننده طرح حفاظت از تالابهای ایران نیز در این خصوص به ایسنا گفت: طرح حفاظت از تالابها، طرحی مشترک بین جمهوری اسلامی ایران و صندوق تسهیلات جهانی محیط زیست (GEF) است که از سال 2006 میلادی اقدامات اجرای آن آغاز شده است.

وی گفت: برنامه جامع مدیریت دریاچه ارومیه حاصل بالغ بر یکسال و نیم زمان و بیش از 350 نفر روز کار مشترک فرابخشی در سطح حوضه آبریز دریاچه ارومیه و با مشارکت جوامع محلی بوده است که اولین کارگاه برنامه‌ریزی مدیریت دریاچه ارومیه با همکاری مشاورین بین‌المللی طرح حفاظت از تالابهای ایران 14 و 15 تیرماه سال 86 و با حضور کارشناسانی از ادارات کل حفاظت محیط زیست، استانداری‌ها، سازمان‌های جهاد کشاورزی و آب منطقه‌ای، گردشگری و میراث فرهنگی، شیلات، منابع طبیعی و سازمان‌های مردم نهاد و سایر ارگان‌های مربوطه استان‌های آذربایجان شرقی و غربی در ارومیه برگزار شد.

وی اظهار کرد: ویرایش دوم این برنامه در کارگاه دوم برنامه‌ریزی مدیریت دریاچه ارومیه 26و27 آبان‌ماه سال 86 در تبریز برگزار شد و مورد بحث و تبادل نظر ذینفعان و کارشناسان مدعو قرار گرفت و براساس نظرات این افراد اصلاح گردید. در خرداد ماه سال 1387 موافقتنامه حفاظت و مدیریت پایدار دریاچه ارومیه به همراه ساختار و شرح خدمات کمیته ملی و شورای منطقه‌ای مدیریت پایدار دریاچه ارومیه و آخرین نسخه از برنامه مدیریت دریاچه ارومیه توسط این دفتر تهیه و پس از تائید سازمان محیط زیست به وزرای نیرو، جهادکشاورزی، کشور و استانداری‌های آذربایجان غربی، شرقی و کردستان ارسال شد.

قریشی گفت: این موافقتنامه در چهارمین جلسه کمیته راهبری طرح نیز مطرح و باتوجه به ارتباط مستقیم موضوع این برنامه مدیریتی در کمیته تخصصی شورای عالی آب نیز مطرح و ضمن تصویب جزئیات فنی آن در جلسات کارشناسی مطرح و طی یک جلسه مشترک کارشناسی با نمایندگان اعضای اصلی شورایعالی آب و همچنین نمایندگان استانهای آذربایجان غربی و شرقی نهایی شد.

گفتنی است این سند 24 و 25 مهر ماه سال جاری طی مراسمی توسط استانداران استان‌های آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، کردستان و وزرای نیرو و جهادکشاورزی و رییس سازمان حفاظت محیط زیست کشور امضا می‌شود.

امید است تدوین و امضای سند راهبردی مدیریت پارک ملی دریاچه ارومیه، برگزاری همایش‌های علمی و بحث‌های کارشناسی بتواند در نجات این تالاب ارزشمند کشور موثر واقع شود و دریاچه ارومیه که از نظر اقتصادی، حمل و نقل، بهره‌برداری از املاح، غنای تنوع‌زیستی، تعدیل اقلیم و گردشگری از اهمیت بسیاری در استان برخوردار است از وضعیت بحرانی فعلی خارج شود، چرا که دریاچه ارومیه به همراه رودخانه‌ها و دشت‌های اطراف آن جزئی از ثروت طبیعی استان است و هرگونه اقدامی برای نجات آن دارای توجیه فنی و اقتصادی است.

یوسف علی‌پور، با اشاره به این‌که در حال حاضر میزان شوری آب دریاچه ارومیه به 300 گرم در لیتر رسیده است، اظهار داشت: شرایط طبیعی آب برای زیست و زاد و ولد آرتمیا، دارا بودن املاح به میزان 150 گرم در لیتر است. برای بازگشت به شرایط طبیعی دریاچه ارومیه و مهیا شدن زمینه لازم برای زاد و ولد آرتمیا به پنج میلیارد مترمکعب آب در دریاچه ارومیه نیازمندیم.

اسدپور، بااشاره به این‌که زاد و ولد تنها درمحل‌هایی که آب‌های شیرین وارد دریاچه ارومیه می‌شوند انجام می‌گیرد، افزود: در حال حاضر تعداد آرتمیا در هر لیتر آب دریاچه ارومیه به حدود نیم الی یک عدد می‌رسد که جمعیت آن روند نزولی دارد. آرتمیا جانداری است سخت‌پوست که در آب‌های شور زندگی می‌کند و دریاچه ارومیه در ایران یکی از غنی‌ترین منابع آرتمیا در جهان است. این سخت‌پوست در صنایع پرورش میگو و ماهی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

حکایت دریاچه ارومیه، حکایت وابستگی است و دلبستگی، همه آذربایجانی ها دلواپس دریاچه هستند.

وقتی می بینند و یا می شنوند که این دریاچه نفسهای آخر را می کشد و یا خطر خشک شدن آن را تهدیدمی کند، آه از نهادشان بلند می شود و تنها راه گریزی که می ماند، دستهای ملتمسشان را فراز دیده می گیرند و چشم به آسمان می دوزند.

سالهای متمادی است که شنیده و خوانده اند ...

- دریاچه ارومیه می میرد

- دریاچه ارومیه در حال احتضار

- طنین ناقوس مرگ در دریاچه ارومیه

- نگین آذربایجان خاطره می شود

- دریاچه ارومیه هر دو روز یک سانتی متر عقب می نشیند

- دریاچه ارومیه به تاریخ می پیوندد

- بحران دریاچه ارومیه ادامه دارد

- سنگ قبر دریاچه ارومیه هم تراشیده می شود

- دریاچه ارومیه کویر می شود

- ندای مرگ دریاچه ارومیه به صدا در آمده است ...

این تیترها به نظر می رسد که خیلی تکراری شده باشند و شاید هم موضوع لوث شده، اما واقعیتی که کهنه نشده این است که مردم آذربایجان به خصوص شهروندانی که طلوع صبحشان و غروب شامگاهشان در ساحل دریاچه ارومیه بوده و به آن عادت نکردند، مرگ دریاچه بوده و آنها هنوز امیدوارند.

هنوز هر خبری از مرگ تدریجی دریاچه ارومیه دل هر اورموی را می سوزاند و شاید فراتر از استان و مرزهای کشور نیز خیلی ها نگران این دریاچه در حال احتضارند.

وقتی اواخر اسفندماه پارسال و فروردین ماه امسال چند روز ابرهای باران زا راه خود را به روی دریاچه ارومیه کج کردند و بغضشان بر سر دریاچه ترکید همه خوشحال شدند، کشاورزان نگران گفتند الهی شکر و عده ای هم گفتند شاید آب دریاچه کمی بالا آمد!

بعد از عید چند بار با مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی تماس گرفتم و جویای حال دریاچه شدم و هر بار گفت: اینها که دردی را دوا نمی کنند !

وقتی دیروز دیدم مصاحبه مطبوعاتی مدیرکل محیط زیست آذربایجان غربی است اولین بحثی که به نظرم آمد جویای شدن از احوال دریاچه ارومیه بود.

همان طور که فکر می کردم همه از وضعیت دریاچه سووال داشتند ولی جواب ها نومید کننده بود و عاقبت همه باید دعا می کردیم: خدایا باران رحمت خود را بر ما ارزانی دار.

کیومرث کلانتری مدیری است که در این سالها برای نجات دریاچه ارومیه زحمت های زیادی کشیده و دغدغه اصلی اش وضعیت دریاچه بوده است.

وی، نگرانی هایش را پنهان نکرد و حال دریاچه را نامساعدتر از سال پیش و سالهای پیشتر خواند.

کلانتری در این مصاحبه گفت: در حال حاضر تراز آب دریاچه ارومیه 1271/67 متر از سطح آب های آزاد است و نسبت به مدت زمان مشابه سال قبل یک متر و هفت سانتی متر نیز کاهش یافته است.

از اول آبان ماه پارسال تا امروز مجموع بارش ها، تنها 22 سانتی متر ارتفاع آب دریاچه را افزایش داده است، اینجا بود که آه از نهاد همه بالا آمد !

بحث وارد مرحله مقایسه شد و چه آمار تلخی ...

در سال زراعی 87 – 86 تا 31 فروردین ماه 43 سانتی متر ارتفاع آب دریاچه ارومیه پایین رفته بود و در سال زراعی 88 - -87 ، 107 سانتی متر !

صحبت دریاچه ارومیه اینجا تمام نشد، شوری آب دریاچه و املاح آن نیز 36 درصد افزایش یافته است.

کلانتری ادامه داد: اگر 140 میلی متر باران ببارد و به متوسط بارندگی در درازمدت برسد شاید وضع دریاچه بهبود یابد.

مشکل کم آبی دریاچه از 15 سال گذشته آغاز شده است، در شرایط طبیعی تراز آب دریاچه ارومیه باید به 1274/10 متر از سطح آبهای آزاد برسد.

این هم یعنی 2/5 متر افزایش ارتفاع آب دریاچه و 12میلیارد مترمکعب آب !

پس حیات وحش دریاچه ارومیه چه می شود، گوزن زرد، آرتمیا، پرندگان مهاجر، کل، بز و قوچ و . . .

وضع گوزن زرد و ساکنان جزیره کبودان نسبتا خوب است برایشان آب و علوفه تهیه می کنند ولی دیگر میهمانان فصلی دریاچه ارومیه چه، پرندگان مهاجر که دیگر چندان میلی به فرود در ساحل نیلگون این نگین گستره آذربایجان ندارند،حال آرتمیاها نیز وخیم است، از تکثیر و تولید و زادآوری خبری نیست!

کلانتری می گفت: مسوولان در فکر احیای دریاچه هستند، اولین جلسه شورای منطقه ای اجرای سند ملی راهبردی حفاظت از دریاچه ارومیه در اردیبهشت ماه تشکیل می شود تا با بررسی دقیق وضع موجود، گام های عملیاتی برای نجات دریاچه برداشته شود.

ساحل پارک ملی دریاچه ارومیه به شوره زار تبدیل شده و برای اینکه از گزند فرصت طلبان در امان بماند، میله گذاری می شود.

پارک ملی دریاچه ارومیه زون بندی می شود، اطلس پارک ملی دریاچه ارومیه تهیه می شود.

مطالعات ذخایر نمک و مکانیزم های برداشت آن انجام می شود و اینها اقداماتی بود که برای این دریاچه رو به مرگ انجام می دهند و . . .

آفتاب تابستان گذشته امان از دریاچه ارومیه برید و امسال خیلی بدتر از سال پیش در تب می سوزد.

ساحل دریاچه گویی کف کرده و همچنان نمک در ساحل برای خودش قندیل و خوشه می سازد.

همه جا سفید و پر از نمک است.

دوستداران طبیعت بی تاب هستند.

«آرتمیاها» هم در این دریاچه مرده اند.

می شود این را در کف سرخ رنگ آن دید.

دریاچه ارومیه خیلی تشنه است.

امروز دریاچه ارومیه آب می خواهد.

اگر افاقه می کرد، خیلی از دریادلان بر دوش خود برای دریاچه ما آب می بردند.

نمی دانم !

دیروز آنجا بودم

از ساحل، دیگر کسی دریا را نمی بیند.

باید دنبالش برویم.

چرا همه جا نمکزار است؟!

وقتی از آب می گویند یا قطره ای از جایی چکه می کند من مانند تمامی ارومی ها به یاد دریاچه می افتم .
دریاچه نگین ارومیه است و انگشتر بی نگین که ...

ایرنا

دکتر جمشید منصوری در گفتگو با مهر با تاکید بر اینکه پرندگان به زیستگاههای مختلف مهاجرت می کنند گفت: بسیاری از زیستگاهها در دریاچه ارومیه به خاطر کم آبی و سد سازی روی رودخانه های اطراف این دریاچه تخریب شده اند و همین موضوع باعث شده تا پرندگان از این زیستگاه مهاجرت کنند.

این متخصص محیط زیست با اعلام نامطلوب بودن وضع حیات پرندگان در دریاچه ارومیه افزود: در گذشته فلامینگوها در دسته های 30 هزار تایی در زیستگاههای دریاچه ارومیه تخم گذاری می کردند و حتی 120 هزار پرنده زمستانها را در این مکان سپری می کردند، ولی چند سالی می شود که دیگر خبری از آنها نیست و پلیکانها، اردکها و غازها مثل " کفچه نوک " و ... دیگر در این زیستگاه تولید مثل نمی کنند.

این پرنده شناس با انتقاد از مسدود کردن آب رودخانه ها به عنوان محل زندگی پرنده های دریاچه ارومیه و بستن سدهای بی مورد، اضافه کرد: پرنده ها برای یافتن آب و غذا به این مکانها می آیند، و وقتی با کمبود آب وغذا مواجه می شنود به ناچار بر می گردند و به مکانهای دیگر مهاجرت می کنند. با این همه نمی توان گفت که دیگر به این زیستگاه بر نمی گردند. گرچه  شوری بیش از حد دریاچه به علت تبخیر زیاد و نبودن جریان آزاد آب بعد از ساختن پل میانگذر دریاچه ارومیه حیات را از پرندگان و دیگر موجودات و جانداران گرفته است.

این در حالی است که  مدیر کل محیط زیست آذربایجان غربی در گفتگو با خبر نگار مهر گفت: دو دسته پرنده  در دریاچه ارومیه زندگی می کنند که شامل پرندگان مهاجر و پرندگان بومی است، با این حال پرندگان مهاجر مدت کمی را در حاشیه دریاچه سپری می کنند و در این مدت قصد استراحت و تهیه غذای مورد نیاز خود را دارند.

کلانتری ویژگی پرندگان بومی دریاچه ارومیه را تشریح کرد و افزود: پرندگان بومی در دریاچه و تالابهای اقماری حاشیه دریاچه مشغول فعالیتهای زیستی خود هستند که شامل آشیانه سازی، زاد آوری و تهیه غذا است .با این وجود این موضوع که وضعیت دریاچه ارومیه باعث مهاجرت پرندگان شده صحت ندارد و مهاجرت پرندگان امری غریزی است.